หลายท่านคงได้ยินคำ 2 คำนี้มานานก็คือ “เสริมสมรรถนะแร่ยูเรเนียม” และ “ยูเรเนียมเสริมสมรรถนะ” (Enriched uranium) และทุกท่านก็คงเคยได้ยินว่าการสร้างอาวุธนิวเคลียร์จากยูเรเนียมหรือพลูโตเนียม
ในส่วนของแร่ “ยูเรเนียม” นั้น ในทางฟิสิกส์เคมีแล้วมันจะมีสิ่งที่เรียกว่า Isotope ครับ ก็คือแร่ยูเรเนียมตัวเดียวกันจะมีได้หลาย Isotope ซึ่ง Isotope ของแร่ยูเรเนียมที่นำมาใช้ในเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ในโรงไฟฟ้าหรือนำไปผลิตอาวุธนิวเคลียร์ / ขีปนาวุธนิวเคลียร์จะต้องเป็นUranium-235
แต่แร่ยูเรเนียมที่เราขุดได้แบบสด ๆ จากการทำเหมืองนั้นจะมีสัดส่วนของ Uranium-235 อยู่น้อยมากเพียงเฉลี่ย 0.5% เท่านั้น นอกนั้นเป็น Isotope ที่เรียกว่า Uranium-238 …. ซึ่ง Uranium-238 นั้นถือว่าไร้ประโยชน์ในการนำไปใช้ในเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์หรืออาวุธนิวเคลียร์ เนื่องจากมันแทบจะเกิดปฏิกิริยาลูกโซ่ (Chain reaction) ไม่ได้เลย
ภาพก้อนแร่ยูเรเนียมแบบสด ๆ จากเหมือง
ดังนั้นก็หมายความว่า เราต้องนำก้อนแร่ยูเรเนียมจากการทำเหมืองแบบภาพบนมาทำให้มันบริสุทธิ์ขึ้น เพื่อที่จะได้ยูเรเนียมที่มี Uranium-235 ในสัดส่วนที่เพิ่มขึ้นจาก 0.5% เป็น 20% หรือหากจะนำไปทำอาวุธนิวเคลียร์ก็จะต้องมีสัดส่วน Uranium-235 สูงถึง 80% ครับ
กระบวนการทำให้บริสุทธิ์นี่แหละที่เรียกว่า “การเสริมสมรรถนะแร่ยูเรเนียม” และ ยูเรเนียมที่มีอัตราส่วนของ Uranium-235 มากพอแล้วจะเรียกว่า “ยูเรเนียมเสริมสมรรถนะ” (Enriched uranium)
…. นี่แหละที่ประเทศอิหร่านกำลังพยายามทำอยู่อย่างหนัก เพราะอิหร่าน Enriched uranium เกรด 90% ให้สร้างอาวุธนิวเคลียร์ได้ด้วยตัวเอง (ในโลกนี้จะไม่มีการขาย Enriched uranium ให้กัน) ประเทศใดอยากจะมีอาวุธนิวเคลียร์ก็จะต้องทำเองเท่านั้น
ต่อไปเมื่อเราได้ยูเรเนียมที่เสริมสมรรถนะแล้ว …. ขั้นตอนที่จะทำเป็นอาวุธนิวเคลียร์ก็อีกยาวไกลมาก เนื่องจากอาวุธนิวเคลียร์ปัจจุบันมันไม่ได้เป็น “ลูกระเบิด” เหมือนกับสมัยที่ไปทิ้งเมืองฮิโรชิมะที่ญี่ปุ่นนะครับ แต่จะเป็น “ขีปนาวุธ” ที่ยิงได้ไกลหลายพันหรือนับหมื่นกิโลเมตรที่เรียกกันว่า IRBM , ICBM
ซึ่งขีปนาวุธประเภทนี้แหละที่มันทำยาก เนื่องจากจะต้องใช้เทคโนโลยีพื้นฐานของจรวดส่งดาวเทียม ร่วมกับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่จะสามารถนำทางได้อย่างแม่นยำให้ลงเป้าหมายประเทศศัตรูได้
