การค้นพบระบบดาว WISPIT 2b

ระบบดาวที่ค้นพบใหม่นี้คือ WISPIT 2b ซึ่งภาพล่าสุดจากกล้องโทรทรรศน์ทำให้เห็นการก่อตัวของวงแหวนซึ่งเป็นแผ่นจานมวลสารได้อย่างชัดเจน จากภาพนี้ในส่วนที่เป็นวงแหวน 3 ชั้นนั้นเรียกว่า Protoplanetary disc ครับ  มันคือจานมวลสารที่ก่อกำเนิดมาพร้อมกับการก่อตัวของดาวฤกษ์ตรงกลาง มันคือมวลสารที่ประกอบด้วยธาตุทุกสิ่งทุกอย่างตั้งแต่ เหล็ก ไอน้ำ Silicon ไปจนถึงธาตุที่มีค่าอย่างทองคำ , ยูเรเนียม  จานมวลสารนี้จะหมุนวนไปรอบดาวฤกษ์ตรงกลางเรื่อย ๆ และในขณะที่หมุนวนกันนี้ก็จะสามารถรวมตัวกันเองกำเนิดดาวเคราะห์ได้

จุดสีเหลืองที่สว่างระหว่างวงแหวนชั้นในสุดกับวงแหวนด้านนอกก็คือดาวเคราะห์ WISPIT 2b นี่เอง  ซึ่งสิ่งนี้แหละที่เป็นการค้นพบโดยบังเอิญว่ามีดาวเคราะห์เพิ่งเกิดใหม่ที่ถูกเห็นได้ชัดว่าเกิดมาจากวงแหวนมวลสารนี้

ภาพบนนี้คือภาพที่ถ่ายด้วยกล้องโทรทรรศน์ ดังนั้นอาจมีข้อสงสัยว่าเหตุใดดาวฤกษ์ตรงกลางที่สว่างจ้าจึงไม่เห็น ?  คำตอบก็คือระบบกล้องโทรทรรศน์ชุดนี้ (และเกือบทุกแห่ง) จะมีอุปกรณ์หลักที่เรียกว่า Coronagraph เพื่อตัดแสงจากดาวฤกษ์ตรงกลาง (สำคัญตรงนี้)

ตัวอย่างภาพที่ได้จากการใช้ Coronagraph เพื่อตัดแสงจากดาวฤกษ์ตรงกลาง ในขณะที่ถ่ายภาพระบบดาวHR 8799 …. ภาพนี้ผมชอบมากเพราะเห็นดาวเคราะห์ 4 ดวงที่กำลังโคจรรอบดาวฤกษ์แม่ตนเอง 👌😁😊


สำหรับชื่อของดาวเคราะห์ที่น้องนำเสนอในกระทู้นี้  …. “WISPIT 2b”  ชื่อ WISPIT มาจากคำว่า Wide Separation Planets In Time  มันคือโครงการถ่ายภาพแบบตรง (directly image) ความละเอียดสูงโดยใช้กล้องโทรทรรศน์อวกาศ VLT/SPHERE เพื่อระบุตำแหน่งของดาวเคราะห์นอกระบบขนาดใหญ่และอายุน้อยที่มีโคจรในวงโคจรกว้าง (300 – 800 AU) รอบดาวฤกษ์อายุน้อยที่มีลักษณะคล้ายดวงอาทิตย์  โดยเน้นที่ระบบดาวที่มีอายุ 5 – 20 ล้านปี

หากเทียบกับข่าวก่อนหน้านี้เมื่อ 2 ปีที่แล้วที่บอกว่ามีการค้นพบระบบดาว “TRAPPIST” มันก็เป็นชื่อแปลก ๆ เหมือนกัน ซึ่งก็มาจากชื่อของโครงการนั่นเองครับ ว่าดาวเคราะห์ดวงนี้ถูกค้นพบจากโครงการชื่ออะไร  TRAPPIST = Transiting Planets and Planetesimals Small Telescope


ขอปิดท้ายด้วยภาพกล้องโทรทรรศน์ The Very Large Telescope (VLT) ที่ค้นพบระบบดาวนี้

ดาวเคราะห์ที่มืดที่สุด

ดาวเคราะห์ TrES-2b (หรือที่รู้จักกันในชื่อ Kepler-1b หรือ GSC 03549-02811b) เป็นดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ (Exoplanet) ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ GSC 03549-02811 อยู่ห่างจากโลก 750 ปีแสง  TrES-2b ถูกค้นพบเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2006 โดย Trans-Atlantic Exoplanet Survey (TrES)  ซึ่งชื่อ “TrES” นี้เป็นโปรเจคในการใช้กล้องโทรทรรศน์ที่อเมริกาและสเปนตรวจจับดาวเคราะห์นอกระบบด้วยวิธี Transit (การเคลื่อนผ่านของดาวเคราะห์ผ่านหน้าดาวฤกษ์แม่)

  ดาวเคราะห์ดวงนี้ถูกระบุในปี 2011 ว่าเป็นดาวเคราะห์นอกระบบที่ “มืด” ที่สุดเท่าที่รู้จัก โดยสะท้อนแสงน้อยกว่า 1% ของแสงที่ตกกระทบ สะท้อนแสงน้อยกว่าถ่านเสียอีก ทำให้พื้นผิวของดาวเคราะห์ดวงนี้มืดสนิทแม้ว่าจะเปล่งแสงสีแดงจาง ๆ เนื่องจากอุณหภูมิพื้นผิว 1,200 ℃ ก็ตาม  มวลและรัศมีของดาวเคราะห์ดวงนี้บ่งชี้ว่าเป็นดาวเคราะห์แก๊สยักษ์ที่มีองค์ประกอบโดยรวมคล้ายกับดาวพฤหัส มีมวลประมาณ 1.25 เท่าของดาวพฤหัสและมีขนาดประมาณ 1.2 เท่าของดาวพฤหัส  TrES-2b อยู่ใกล้กับดาวฤกษ์มากและจัดอยู่ในกลุ่มดาวเคราะห์ที่เรียกว่า “ดาวพฤหัสร้อน” (Hot Jupiter)

ภาพจาก computer graphic